Neçə cür şəhidlik vardır?

2803- Cabir b. Atik b. Qays (radiyallahu anh)'dan belə rəvayət edilir:

Özü (bir ara) xəstələndi. Nəbi (sallallahu aleyhi və səlləm) də, onu, xəstəliyi dolayısı ilə ziyarət etdi. Bu əsnada özünün ailə fərdlərindən biri:

"Biz onun vəfatının Alalh yolunda şəhid edilmək surətilə olacağını umurduq."

dedi. Bu söz üzərinə Allah rəsulu (sallallahu aleyhi və səlləm):

"Onda (yəni zənn etdiyiniz kimi şəhidlik ancaq cihadda öldürülməkdən ibarət olunca), ümmətinin şəhidləri, şübhəsiz azdır.

• Allah yolunda öldürülmək, şəhidlikdir;

• Vəba xəstəliyi ilə ölən, şəhiddir;

• Cümu ilə (yəni hamilə ikən) ölən qadın, şəhiddir; və

• Suda boğulan;

• Atəşdə yanaraq ölən; və

• Məncub (yəni zatu'l-cənb xəstəliyilə) ölən

kimsələr də, şəhiddirlər." buyurdu.

-------------------------

2804- əbu Hureyrə (radiyallahu anh)'dan belə rəvayət edilir:

Nəbi (sallallahu aleyhi və səlləm), (səhabələrinə):

"Şəhid haqqında siz öz aranızda nə deyirsiniz?" deyə soruşdu. Onlar:

"(Şəhidlik), Allah yolunda öldürülməkdir."

dedilər. Peyğəmbər (sallallahu aleyhi və səlləm):

"Onda Mənim ümmətimin şəhidləri, (ciddən) azdır.

• Kim Allah yolunda (cihadda) qətl edilərsə, o kimsə şəhiddir;

• Kim Allah yolunda ölərsə, o kimsə şəhiddir;

• Qarın xəstəliyilə ölən kimsə, şəhiddir; və

• Vəba xəstəliyilə ölən kimsə, şəhiddir." buyurdu.

Suheyl deyir ki:

Ubeydullah b. Miqsəm, əbu Salih'dən mənə rəvayət etdi və rəvayətində:

"Suda boğulan da şəhiddir."

əlavəsini etdi.

(İbn Macə, Sünən tərcümə və, şərhi, "Kitabu'l-Cihad": "(Savab cəhətindən) şəhidlik (hökmündə) olması umulan (ölüm növləri) babı)

---------------------------

İzahı:

2803 no-lu Cabir (radiyallahu anh) hədisini:

• əbu Davud;

• Nəsai;

• Malik; və

• ibn Hibban

da rəvayət etmişlərdir. Ancaq əbu Davud'un rəvayətində, Abdullah b. Sabit (radiyallahu anh)'ın xəstəliyi əsnasında ziyarətinə gedən Peyğəmbər (sallallahu aleyhi və səlləm)'in bu arada bu hədisi buyurduğu ifadə edilməkdədir.

Peyğəmbər (sallallahu aleyhi və səlləm)'in, bu hədisi həm Cabirin, həm də Abdullahın xəstəliyi əsnasında 2 ayrı zamanda buyurmuş olması da mümkündür.

Əbu Davudun rəvayətində, qarın xəstəliyilə və ya dağıntı altında qalmaq surətilə ölənlərin də şəhid hökmündə olduğu bəyan buyurulmuşdur.

----------------------

Hədisdə keçən bəzi kəlimələri açıqlayaq:

• Mat'un: taun, yəni vəba xəstəliyi ilə ölən deməkdir.

• Cümu: məcmu, yəni cəm deməkdir. Bu kəlimənin istifadə edildiyi cümlədən qəsd edilən məna, qarnında körpə olduğu halda ölən qadının da şəhid hökmündə olmasıdır.

Bir qövlə görə isə, qarnında körpə olduğu və ya bakirə olduğu halda ölən qadının şəhid hökmündə olmasıdır.

Bu halda, "cümu" kəliməsilə, qadının bərabərindəki bakirəlik və ya hamiləlik halı qəsd edilmişdir. Qadının bakirəliyi və ya qarnındakı körpə hələ özündən ayrılmamış olduğu üçün, bu hal, cəm mənasını ifadə edən "cümu" kəliməsilə bildirilmişdir.

• Ğarik: Suda boğulan deməkdir.

• Hariq: Atəşdə yanaraq ölən deməkdir.

• Məcnub: Zatu'l-Cənb deyilən xəstəliklə ölən deməkdir.

-----------------------------

2804 no-lu əbu Hureyrə (radiyallahu anh) hədisini, Muslim də rəvayət etmişdir. Bu hədisdə "məbtun", yəni qarın xəstəliyi ilə və ya döyüşə qatılmış ikən, düşmən tərəfindən öldürülməyib başqa bir səbəblə ölən kimsənin də şəhid hökmündə olduğu bəyan buyurulmuşdur.

Qarın xəstəliyi:

• İshal;

• İstisqa; və

bənzəri xəstəliklərlə açıqlanmışdır.

Nəsai və Əhmədin rəvayət etdikləri bəzi hədislərdə, doğum xəstəliyi ilə ölən qadının da şəhid hökmündə olduğu bildirilmişdir.

Read 51 times
In order to make a comment, please login or register