Vacid isminin şərhi

65. Vacid isminin şərhi:

Heç bir şey, Onu möhtac qoya bilməz. "Faqid/yoxsul, itirən" (sözünün) ziddidir. Varlığına ehtiyac duymadığı bir şeyin keçib getməsinə "faqid" deyilməsi, ümid edilməz. Nə zatına, nə də zatının kamalı ilə əlaqəli olmayan bir şeyi nəzdində saxlayana da, "vacid" deyilməz. Əksinə, Vacid, özündə mövcud olması labüd olan şeylər xüsuslar arasında, heç bir şeyin Özünü möhtac qoya bilmədiyi (Zat)'dır. Uluhiyyət və kamal etibarı ilə lüzumlu olan hər şey, Allah (subhənəhu və taala)'da mövcuddur. (Bu etibarla), O, Vacid'dir. (Hətta) mütləq Vacid'dir. Onun xaricindəkilər isə, kamal(iyyət sifətləri) və (bunların) səbəbləri xüsusunda bəzi şeylər özlərində mövcud olsalar da, bir çox şeydə, faqiddirlər. Bu səbəblə də, ancaq, izafi olaraq vacid ola bilərlər.

(əbu Həmid əl-Ğazzali, "əl-Maqsadu'l-Əsna fi şərh-i Əsmaillahi'l-Husna" )