Şəms səcdə edir

The Details of the Question
Ustad həzrətləri Muhakəmat adlı əsərində şəms ikindi vaxtı səcdə edib,izin aldıqdan sonra geri gəlir hədisini mələk ilə əlaqələndirir. -BU HƏDİS HARADA KEÇİR VƏ USTAD HANSI DƏLILƏ ƏSASƏN SƏCDƏ EDƏN MƏLƏKDİR DEMIŞ? Təşəkkürlər..
The Answer

Dear Brother / Sister,

-Ustad həzrətlərinin ifadə etdiyi kimi, hər bir növə məxsus və o növə münasib bir mələyi müəkkəl vardır. Bu münasibətə görə o mələk o növün adıyla müsemma, bəlkə aləmi məlaikədə onun surətiylə mütəməssil olur (Muhakemat).

- Həm də hükeması İlahinin nəzdində, hər bir növü üçün hayy və natıq və efrada imdad verici və müstəmiddi bir mahiyyəti mücərrədə vardır. Dili şəriətdə "melekü'l-cibal" və "melekü'l-bihar" və "melekü'l-emtar" kimi adlarla təbir edilər. Lakin təsiri həqiqiləri yoxdur. Təsirlisi Həqiqi, tək Şəxsi Akdesdir(a.g.y).

-Hədis olaraq eşidilir: "Hər axşamda günəş Ərşə gedər, səcdə edər. İcazə alar, sonra gəlir." Bəli, şəmsə müəkkəl olan mələk; adı Şəms, kimi də şəmsdir. Odur, gedər, gəlir(a. g. y)..

-Bu hədis qaynağı üçün (bax. Buxari, təfsiri surəti 36). Hədisin digər varyantları üçün (bax. İbn Həcər, əlaqədar hədisin şərhi).

-Ustad bu hədisi belə şərh etmişdir. Şərh edər ya nəqli, ya da ağılı dəlilə söykən. Burada nəqli bir dəlilə rast gələ bilmədik. Onsuz da olsaydı, Ustad da ona işarə edərdi.

Burada istifadə edilən ağılı dəlilə -həm də müasir insanların anlaya biləcəyi bir dəlilə-söykənən bir şərhdir. Belə ki; günəşin şəxsən Allahın Ərşinin altında səcdəyə çatması bizim üçün çox yadırğanılacaq bir şey deyil. Lakin, insanların böyük əksəriyyəti, cansız, şüursuz bir kütlədən ibarət olan günəşin şəxsən səcdə etməsini həzm edə bilməz. O halda bu hərəkətin digər gerçək və də ağılı bir tərəfinə işarə etmək lazımdır. O da cansız və şüursuz varlıqların hal diliylə etdikləri təsbeh və ibadətlərini qal diliylə və şüurlu olaraq onları təmsil edən mələklərin etdiyinə dair hədis rəvayətləri vardır ki, Ustad yuxarıda onlara işarə etmişdir. Bu hədis rəvayətlərində vurğulanan mələklərin təmsil etmə vəzifələrini göz qarşısında saxlayan ustadın bu şərhi, həm İslamın ümumi prinsiplərinə həm də ağıl və məntiqə uyğundur.

 

Suallarla İslam

Müəllif:
Suallarla İslam
Subject Categories:
Read 977 times
In order to make a comment, please login or register