Qız qaçırmaqla bağlı sual...
Dear Brother / Sister,
Və aleykum Salam. Məhərrəm ayına məxsus belə bir şey yoxdur.
Qız qaçırmaq caizdirmi?
İbtidai cəmiyyətlərdə, qaba qüvvəyə söykənən zorakı evliliklər çox yaşanmışdır.Belə dövrlərdə və elə çevrələrdə nə bir qızcığaz öz istədiyini özü seçim etməkdən əmin ola bilər, nə də qızı böyüdən ana ata balalarının gələcəyindən qorxu duymadan yaşaya bilərlər. Çünki hər an bir qaba qüvvə sahibinin hücumuna məruz qala bilərlər. Qızlarını qaçırmağı başına qoymuş bir ibtidai düşüncə, hər şeyi alt-üst edə bilər. Ana ata və ailəni asanca dövrə xaricinə itələyib, razılığı olmayan qızı qaçıraraq sonunda evlənməyə razı olacaq vəziyyətə gətirə bilər.
Bu cür zorakı evliliklər qaba qüvvənin hakim olduğu ibtidai cəmiyyətlərdə qorxuducu ölçüdə yaşanmışdır. Belə bir qaçırma hadisəsindən sonra iki ailə də başdan bunu namus məsələsi edib düşmən kəsilmiş, bir müddət bu düşmənçiliklərini davam etdirdikdən sonra çarəsiz qalıb olanları unutmağa çalışmaq və bir razılaşma zəmini tapıb barışmaq məcburiyyətində olduqlarını anlamışlar. Yəni bir bədbəxt və xoşagəlməz başlanğıc təməli üzərinə xoşbəxt ailə yuvası inşa etməyə məcbur qalmışlar.
Qaba qüvvəylə işini həll etməyi seçən təcavüzkarın, bundan sonra razılığa uyğun mədəni insan görünüşü verməsini isə, ayının kimsəyə qapdırmamaq üçün ov ətini torpağa basdırıb iyləndirərək kimsənin yeməyəcəyi hələ gətirdikdən sonrakı təcavüzdə vaz keçmə halına bənzədirlər. Əti iyləndirdikdən sonra artıq kimsənin əlindən alma təşəbbüsünə keçməyəcəyindən əmin olan ayı, təcavüzdə vaz keçər, ətrafıyla uyğun hala gəlir.
Təbii bu təşbih və şərh, razılığı olmayan qızı zorla qaçırıb, artıq kimsənin istəməyəcəyi hala gətirən zorba üçün edilmişdir. Əgər qızın rizası daxilində bir qaçışdırsa bu, əlbəttə vəziyyət eyni ağırlıqda bir təşbihə layiq olmaqdan çıxar; kaş ki ailəsiylə razılaşaraq qurulsaydı bu qohumluq təmənnisinə dönüşər.
Bu cür qız qaçırma hadisələrində laqeydliyə uğramaması lazım olan ilk təcili məşruiyyət (qanunilik) çarəsi, nigah! .. Qızı qaçırmaqla halallıq gəlməz. Halallıq ancaq razılığı "bəli" deyən qızın nigahından sonra düşünülə bilir. O səbəblə nigah müqaviləsi təxir edilə bilməyəcək ilk təcili meşruiyyət (qanunilik) çarəsi olan bir məcburiyyətdir.
Hənəfiyə görə ən azından iki ədalətli şahidin hüzurunda edilən sərbəst istəyə bağlı nigâh, etibarlıdır. Ancaq belə bir nikahdan sonrakı münasibət məşruiyyət ərz edər, haramlıqdan qurtarar, halallıq gətirər. Yetər ki, tərəflər ən azı iki şahidlə evlilik haqqlarını isbat etmə imkanına qovuşmuş, inkar ehtimalından xilas olsunlar.
Şafi görə isə, iki yad şahid kafi olmaz. Qızın vəlisinin icazə və razılığı da olması lazım gəlir. Yəni qaçırmaqla qanuni evlilik başlamaz. Hadisədən xəbəri olan ana atanın izni ilə edilən nigahdan sonra məşru (qanuni) evlilik düşünülür.
Anlaşılan odur ki, qız qaçırmaq surətiylə ailə qurmq təşəbbüsləri, qızın razılığı xaricindədirsə tamamilə məşruluqdan uzaq ibtidai bir zorbalıq. Razılığı gerçəkləşdirilmişdirsə, bu dəfə nikah hadisəsi ilk çarə olaraq ən öndə görünür.
Bundan ötəri İslamda qurulacaq yuvanın təməli, ailəni sıradan çıxardan qaba qüvvəyə və ibtidailik (primitivlik) üzərinə atılmaz. Xoşbəxt ailə yuvası qarşılıklı anlayış və razılıq təməli üzərinə inşa edilir. Bu səbəblə ailələr gənclərin xoşbəxt olacaqları seçimlərinə dəyər verməlidirlər. Beləcə qaçma, qaçırma hadisəsinin da baş məsul şəxsi halına gəlməməlidirlər. Bəzən bir inad və heç üzündən böyük səhvlər edilir, təmiri mümkün olmayan təxribatlar qaçınılmaz olur.
Gənclər isə hər tərəfi qırıb tökmə bahasına etdikləri icazəsiz seçimlərinin səhvini, ancaq hisslərinin təzyiqindən qurtulduqdan sonra anlaya bilir, onlar da dərin peşmanlıqlar duyurlar. Amma iş işdən keçmiş, bu peşmanlıqlar fayda gətirməz hala gəlmişdir.
Artıq bundan sonrakı çarə, aranı açacaq şəkildə keçmişi qurdalamaq deyil, tam əksinə birlik bərabərliyi təmin edəcək şəkildə gələcəyə baxmaq, gənclərin gələcəyini düşünməkdir ...
Allah (cc) intiqam arxasında qaçanları deyil, əfv və xoş görünüş içində olanları sevər. Böyüklüyün şanından olan da əfvdir; qisasçı bir düşüncə küsülülüyü davam etdirmək deyildir.
Yazıçı:
Suallarla İslam
